Rozmaryn lekarski

Rozmaryn lekarski tworzy bujne kępki, o dość zwartej strukturze, wypełnione wzniesionymi, drewniejącymi u podstawy pędami, wraz z wiekiem, pokrywających się szarobrązową, łuszczącą się korą. Pęd, na całej długości, porastają drobne, igiełkowe liście, rozwijające się bezpośrednio na łodydze. Blaski liściowe mają lancetowate kształty, gładką, błyszczącą powierzchnię oraz regularne krawędzie. Wierzchnia warstwa liścia ma jednolite, ciemnozielone wybarwienie, natomiast spód przyjmuje białą lub srebrzystobiałą barwę. Wierzchołki pędów, w okresie kwitnienia, pokrywają się drobnymi, niebieskimi lub fioletowymi kwiatami, zebranymi w luźne kwiatostany. Rośliny wydzielają charakterystyczną, intensywną woń, z żywicznymi akcentami. Zbiory, w zależności od warunków uprawy, mogą być prowadzone tylko w miesiącach letnich, dla upraw polowych lub przez cały sezon w przypadku roślin hodowanych w pomieszczeniach. Należy unikać zbierania zdrewniałych łodyg oraz ścinania więcej niż 1/3 długości pędu, co może osłabić roślinę. Regularne przycinanie stymuluje roślinę do intensywnego rozwoju.

Rozmaryn lekarski jest uprawiany dla pozyskiwania aromatycznych liści wraz z wierzchołkami pędów, wykazujących wysoką wartość przyprawową oraz właściwości lecznicze, zarówno w formie świeżej, jak również po zasuszeniu. Roślina znakomicie sprawdza jako przyprawa, szczególnie polecana do potraw inspirowanych kuchnią śródziemnomorską, a także mięs, zwłaszcza jagnięciny, drobiu i wieprzowiny, ryb, warzyw, zup i pieczywa, a także do aromatyzacji olejów roślinnych i octu. Gatunek stanowi ceniony surowiec zielarski, gdzie jest stosowany jako baza do naparów i olejków, wspomagających pracę układu pokarmowego, pobudzających wydzielanie żółci, wpierających krążenie, pamięć i koncentrację, a także mających działanie przeciwbakteryjne, przeciwzapalne i przeciwutleniające.

Pokrój: kępkowy, rośliny, zależnie od warunków uprawy, osiągają wysokość od 60 do nawet 200 cm, rozwijają się formując bujne, dość zwarte kępki, wypełnione smukłymi, rozkrzewiającymi się pędami, gęsto porośniętymi liśćmi, rozwijającymi na całej długości pędu, bezpośrednio na łodygach, pędy u nasady mają drewniejącą strukturę, a wraz z wiekiem pokrywają się szarobrązową, łuszczącą się korą, drobne, igiełkowe liście mają lancetowate blaszki, o regularnych krawędziach i gładkich, błyszczących powierzchniach, wierzchnia warstwa liścia ma intensywnie zieloną barwę, natomiast spód jest jasno, biało lub srebrzystobiało, wybarwiony, w okresie kwitnienia, wierzchołki pędów pokrywają się luźnymi kwiatostanami, wypełnionymi drobnymi niebieskimi, fioletowymi, rzadziej białymi lub różowymi, drobnymi kwiatami.

Zastosowanie: roślina przyprawowa, szczególnie polecana do dań inspirowanych kuchnią śródziemnomorską, a także potraw mięsnych, ryb, warzyw, zup i pieczywa, surowiec zielarski, do przygotowywania naparów i olejków, surowiec do produkcji suszu.

Termin siewu: w drugiej połowie marca, na rozsadę, w drugiej połowie maja, sadzonki przenosi się na stałe miejsca, do gruntu lub do pojemników.

Rozstawa: 15 x 15 cm.

Termin zbioru: od czerwca do września.

Mrozoodporność: częściowa, uprawę w cyklu wieloletnim zaleca się prowadzić w pojemnikach.

Stanowisko: nasłonecznione i osłonięte od wiatru, o podłożu przepuszczalnym i umiarkowanie wilgotnym, uprawę w pojemnikach zaleca się prowadzić na specjalistycznym podłożu do uprawy ziół lub wysokiej jakości podłożu uniwersalnym.